SES VE GAZ FİŞEKLERİ ATABİLEN SİLAHLAR

 

SES VE GAZ FİŞEKLERİ ATABİLEN SİLAHLAR

                                                          

 

K.Yücel TUTKUN[*]

Alim ORALLI **

 

            “Ses ve Gaz Fişekleri Atabilen Silahlar” olarak tanımlanan silahlar, son yıllarda çeşitli nedenler ile gündeme gelmiştir, halen de gündemdedir.

            Bu konu 23.01.2008 tarih ve 5729 sayılı “Ses ve Gaz Fişekleri Atabilen Silahlar Hakkında Kanun”  ile düzenlenmiştir.  

            5729 sayılı kanun gereği, İçişleri Bakanlığınca 02.05.2008 tarih ve 26864 sayılı Resmi Gazete’de “Ses ve Gaz Fişeği Atabilen Silahlar Hakkında Yönetmelik” yayınlanmıştır.

            Söz konusu yasa ve yönetmelik ile bu silahların özellikleri, imal, ithal, bulundurma ve taşınmaları ve diğer hususları kurallara bağlanmıştır.

 

                               *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *

            23.01.2008 tarih, 5728 sayılı “Temel Ceza Kanunlarına Uyum Amacıyla Çeşitli Kanunlarda ve Diğer Bazı Kanunlarda Deşiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 156. maddesi ile “6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun”un 13. maddesinde değişiklik yapılmış; bu silahlar ile ilgili olarak yeni düzenlemeler ve  cezalar getirilmiştir.

5728 sayılı kanun” un 156. maddesi ile 6136 sayılı kanunun 13. maddenin son, beşinci fıkrası “Kuru sıkı tabir edilen ses veya gaz fişeği ya da benzerlerini atabilen tabancayı teknik özelliklerinde değişiklik yaparak öldürmeye elverişli silah haline dönüştüren kişi, bu maddenin birinci maddesi hükümlerine göre cezalandırılır” şeklinde değiştirilmiştir.  

            6136 sayılı kanunun değişik 13. maddesinin birinci fıkrası ise: “Bu kanun hükmüne aykırı olarak ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satın alan veya taşıyanlar veya bulunduranlar hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis ve otuz günden yüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur” şeklinde düzenlenmiştir.

            Burada yasa koyucunun amacının; bu tip silahların sonradan, tadil edilerek normal ateşli silah durumuna getirilmesinin önlenmesi olduğu anlaşılmaktadır.

            Kişinin Cezalandırılması için dikkati çeken bir konu vardır.

            Kuru sıkı tabir edilen ses veya gaz fişeği ya da benzerlerini atabilen tabancayı teknik özelliklerinde değişiklik yaparak öldürmeye elverişli silah haline dönüştüren kişi, 6136 sayılı yasanın 13. maddesinin birinci fıkrasına göre bir yıldan üç yıla kadar cezalandırılabilecektir.

            Silahın 6136 sayılı yasaya giren silahlar durumuna getirilmesi için yapılacak değişikliğin, tadilatın; Yargıtay içtihatlarında yer alan a)“Bir silahçı ustasının esaslı aletli müdahalesi ile olup olmayacağı”;  b)“Bir silahçı ustasının basit aletli müdahalesi ile olup olmayacağı” c)Bir silahçı ustasının basit aletli müdahalesine dahi gerek kalmadan, silahı elinde bulunduran kişi tarafından kolaylıkla yapılıp yapılamayacağı hususları da önemlidir.

            Diğer bir husus, Silahın imali, yapısı söz konusu değişikliğe ne ölçüde imkân vermektedir?

                                   *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *

            İlgili Kanun ve Yönetmelik çıkmadan önce, çeşitli firmalar; “bu konularda yeterli yasal ve teknik düzenlemeler olmadığı hususları kendilerine hatırlatıldığı halde” kendi değerlendirilmelerine göre  “Ses ve Gaz Fişekleri Atabilen Silah”  olarak tanımladıkları silahları imal etmişler veya ithal etmişlerdir. İmal veya ithal edilen silahlar bu konuda yeni çıkarılan yasa ve yönetmeliğe göre değerlendirilmektedir.

            Türkiye’ de bu tip silahları imal eden fabrikalar vardır. Bu fabrikalar, ürettikleri bu silahları, gerek kendileri ve gerekse aracı firmalar vasıtası ile yurt içinde ve yurt dışında pazarlamaktadırlar.

            Üretici fabrikadan, toptan silah alan perakendeci ve aracı firmalar; yeni mevzuatın yürürlüğe girmesi ile müşterileri hakkında yapılan adli işlemler sonucunda zorda kalmaktadır. Diğer bir ifade ile almış olduğu silahları satamamaktadır; aldıkları mallar ellerinde kalmıştır.

Bu durumda perakendeci, aracı firma; imalatçı fabrika aleyhine, yasalara uygun olmayan mal (ayıplı mal) sattığını iddia ederek, aldıkları malların (silahların) fabrikaya geri iadesi için bir tespit davası açabilmektedir.

            Görüldüğü üzere konu; hem Ceza Hukukunu, hem de Özel Hukuku ilgilendirmektedir.

*  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *

Bu yazıya konu olan dava Özel Hukuk ile ilgilidir. Davada; 23.01.2008 tarih, 5729 sayılı “Ses ve Gaz Fişekleri Atabilen Silahlar Hakkında Kanun”  ile 02.05.2008 tarih ve 26864 sayılı Resmi Gazete’de “Ses ve Gaz Fişeği Atabilen Silahlar Hakkında Yönetmelik” ten önce imal edilmiş ve piyasaya sürülmüş tabanca ve makineli tabancalar söz konusudur.

Silahların mekanik yapı özelliklerinin tespiti 30.06.2008 tarihli “Bilirkişi Raporu” ile yapılmıştır.

            Raporda tespit edilen hususların, bu tip silahlar ile karşılaşan kolluk mensuplarına ve vatandaşlara yararlı olacağı değerlendirilmektedir. Bu yazıda üzerinde durulan konu bu tip silahların mekanik yapılarıdır. Mekanik yapı özelliklerinin çıkan yasaya ve yönetmelik muvacehesindeki durumudur. Raporda Mahkeme, C. Savcılığı, Kriminal Polis Lab. Firma isim ve unvanları, mahalleri ile silahların markaları saklı tutulmuştur.

*  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *     

Ankara  ……..Ticaret  Mahkemesi, ………… San. Tic. Ltd. Şti tarafından üretilen ve ………. Ltd. Şti tarafından satılmakta olan değişik görünümdeki ses ve gaz tabancaları ve makineli tabancaları ile ilgili olarak, dava konusu silahların yeni çıkan yasa ve yönetmelik muvacehesinde değerlendirilmesini istemiştir.

19.06.2008 günü Mahkeme heyeti ile birlikte ses ve gaz tabancalarının bulunduğu depodaki kolilerden incelenmek üzere sondalama usulü ile

            1-Çerçevesi üzerinde  ……. ibaresi bulunan “7-000361” numaralı, 9.4 x 21.7 mm. çapında gaz ve ses fişeği istimal eden, yarı otomatik ve tam otomatik çalışma sistemine haiz,  MP5 marka makineli tabanca görünümlü bir (1) adet tabanca ile bir adet şarjörü;

             2-Çerçevesi üzerinde  …… ibaresi bulunan      “7-021570” numaralı, 9.4 x 21.7 mm. çapında gaz ve ses fişeği istimal eden, yarı otomatik bir (1) adet tabanca ile bir adet şarjörü;

            3- Çerçevesi üzerinde  ………… ibaresi bulunan      “6-216096” numaralı, 9.4 x 21.7 mm. çapında gaz ve ses fişeği istimal eden,  yarı otomatik bir (1) adet tabanca ile bir adet şarjörü;

Tetkik edilmek üzere alınmıştır. 

            Davacı …….. Ltd. Şti. yetkililerince test ve denemelerde kullanılmak üzere a) 9.4 x 21.7 mm.  çapında 25 adet ses fişeği,  b) 9.4 x 21.7 mm. çapında uç kısmında mermi çekirdeği görevini  gören kurşun küre bulunan özel şekil ve nitelikte 10 adet fişek verilmiştir.

Bilirkişiler K.Yücel TUTKUN ve Alim ORALLI tarafından, 30.06.2008 tarihli rapor düzenlenmiştir.                          

*  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *

Rapor; 1-Tabancalar ile ilgili Tespitler: 2-Makinalı Tabanca ile ilgili Tespitler:              3-Tabancaların ve Makineli tabancanın kullandığı fişekler ile bu fişeklerin etkileri ile ilgili tespitler. 4-Yasalar, yönetmelikler, yazışmalar, raporlar. 5-Sonuç ve Kanaat bölümünden oluşmaktadır. Raporda belirtilen hususlar aşağıya çıkarılmıştır.

Davalı …….San. Tic. Ltd. Şti. ile Davacı ………. Ltd. Şti. arasındaki dava ile ilgili olarak; dava konusu kuru sıkı tabancaların bulunduğu depoya Mahkeme heyeti ile birlikte gidilmiş, sondalama suretiyle alınan yukarıda nitelikleri yazılı tabancalar üzerinde, sorulan hususlar ile ilgili olarak gerekli incelemeler, denemeler yapılmış, tespitlerimiz silahların fotoğrafları üzerinde işaretlenerek ve diğer dokümanların fotokopileri ile birlikte aşağıda belirtilmiştir.

 

Birinci Bölüm

Tabancalar ile ilgili yapılan tespitler:

            I-Çerçevesi üzerinde  “……….. ” ibaresi bulunan, “7-021570” numaralı, 9.40 x 21.74 mm. çapında gaz ve ses fişeği istimal eden, yarı otomatik bir (1) adet tabanca ile Çerçevesi üzerinde  “……. ” ibaresi bulunan  “6-216096” numaralı, 9 mm. çapında gaz ve ses fişeği istimal eden, yarı otomatik bir (1) adet tabancanın; Mekanik yönden yapılan muayenelerinde, kendilerine mahsus fişeklerin istimal etmelerine mani herhangi bir arızalarının bulunmadığı, yapılar denemelerde kendilerine mahsus fişekleri tek darbede patlattıkları müşahade edilmiştir.

            II-Tetkik konusu iki adet tabancanın mekanik sistem itibarı ile aynı olduğu tespit edilmiştir.

            III-Dava konusu sorulara cevap bulmak amacı ile iki adedi de aynı yapıda olan Tabancalardan; 6-216096” numaralı,  olanının sökülerek yapılan incelenmesindeki tespitler aşağıda belirtilmiştir.

            1-Kutularının içinde, Tabancalar ile birlikte, Namlu ucuna monteye elverişli olan  silindir – huni şeklinde birer parça mevcuttur.

 

          

                Namlu ucuna takılan silindir-huni şeklindeki parçanın görününüm

            a)Söz konusu parçaların bir ucunda namlu içindeki vidalamaya mahsus dişlere uygun dişler bulunan, uzantı şeklinde yapılmış 35 milimetre uzunluğunda, 16 milimetre genişliğinde, iç kısmı boş bırakılmış montaj kısmı vardır. Ayrıca üzerlerinde iki adet delik bulunmaktadır.

            b)Bu parça namlu ucuna monte edildiğinde, namlu içinde oluşan gazın dağılımını temin etmektedir

.           c)Bu parçanın tabancaların ucuna kolaylıkla takılıp çıkarılması mümkündür.

            2-Namlu ucu ile parça arasında namlu içinde vidalamaya ait dişlerin bulunduğu gözlemlenmiştir.

            3-Tabancanın namlusundan içeriye bakıldığında iç kısmında orta bölümünde küçük bir delik bulunan. Silindir şeklinde bir parçanın bulunduğu gözlenmiştir. 

 

Namlu içerisindeki delikli silindirik parçanın görünümü

 

            4-Silindir şeklindeki parçanın namlu uçundan olan uzaklığının yapılan ölçümünde, parçanın; namlu uçundan  9 (Dokuz) milimetre içerde olduğu tespit edilmiştir.

            5-Söz konusu parçanın üzerinde Tornavida ucunun geçmesi için özel yapılmış kanalların bulunduğu görülmüştür. Söz konusu kanallara tornavidanın ucunun adapte edilmesinden sonra YAPILAN BASİT MÜDAHALE İLE parça namlunun bulunduğu yerden çıkarılmıştır.

            6-Çıkarılan Silindir şeklindeki parçanın yapılan ölçümlerinde:

            6a)Dış çapının (Kalınlığının) 6,9 (Altı nokta dokuz) milimetre;

            6b) Boyunun 8,3 milimetre;

            6c)Ortasındaki deliğin çapının 3,5 milimetre geldiği tespit edilmiştir.

6d)Silindirin ortasındaki boşluktan; uç kısmında 3,5 cm. çapında çelik bilye bulunan fişeğin ateşlenmesi halinde, çelik bilyenin namludan  çıktığı ve etkili olduğu tespit edilmiştir.

            Söz konusu silindir şeklindeki parçanın namlunun ucundaki hali    

 

             

                  Namlu içerisine vida ile takılıp- çıkartılabilen  ortası delikli silindirik parçanın görünümü

            7-Silindir şeklinde parçanın çıkarılması sonucunda;

            7.a)Tabancanın teknik özelliğinin değiştiği  yeni hali ile namlusunun; içinde yiv ve set bulunmayan, “Kaval namlu” tabir edilen, 6,9 mm çapında bir namlu durumuna geldiği tespit edilmiştir.

 

Silindirik parçanın çıkartılmasından sonra kaval namlunun görünümü

           

            7.b)Tabanca;  kaval namlulu hali ile 9x19, 9x17 mm. Gibi standart ateşli silah fişeklerini istimal edememektedir. Ancak, çapına ve tipine uygun olan, uç kısmına mermi çekirdeği görevini gören belirli çapta saçma, çelik bilye, kurşun küre takılmak suretiyle özel nitelikteki fişek haline getirilmiş fişekleri istimal eder duruma gelmektedir. Bu hali ile 6136 sayılı yasa kapsamında ateşli bir silah durumuna gelmektedir.

            Sonuç itibarı ile tetkik konusu iki adet tabancanın;  namlularına özel olarak vida ile monte edilen silindir şeklindeki parçaların; bir silahçı ustasının basit aletli müdahalesine dahi gerek olmadan; tabancayı elinde bulunduran kişi tarafından, uygun bir tornavida ile kolaylıkla çıkartılabildiği; bu haliyle de çapına uygun 6136 sayılı kapsamında mütalaa edilen uç kısmında metal küre bulunan özel şekil ve nitelikteki fişekleri atabildiği,

            Diğer bir ifade ile 6136 sayılı kanunun kapsamında memnu sayılan ruhsata bağlanması gereken ateşli silah durumuna geldiği tespit edilmiştir.

           

 

                                                                                            Sürecek…

 

 



* (X) 1- K.Yücel TUTKUN :  KRİMİNALİSTİK Uzmanı. Emekli  Birinci .Sınıf Emn. Md. Emn. Gnl. Md. Kriminal Polis Laboratuar Dairesi  Önceki  Başkanı

**Alim ORALLI: Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Polis lab. Da. Bşk.lığı, Kriminalistik (Silah – Balistik) Uzmanı. Fizik Mühendisi.

 http://www.caginpolisi.com.tr/s.80

Yorum Yaz